Spis treści

- Dedykacja

- 1

- 2

- 3

- 4

- 5

- 6

- 7

- 8

- 9

- 10

- 11

- 12

- 13

- 14

- 15

- 16

- 17

- 18

- 19

- 20

Wszystkie rozdziały dostępne w pełnej wersji książki.

Dla Sophii

1

Przekroczyły granicę nocą, gnane przez głód, nie zastanawiając się, czy gdzie indziej może być lepiej niż w znanej im okolicy. Minęły niski, pstrokaty jak ich sierść las brzozowy, przeprawiały się przez kanały i rzeki, ledwo wystawiając łby z wody, może też, pogodzone z biegiem wydarzeń, przemieszczały się na lodowych krach; nikt nie był w stanie powiedzieć niczego konkretnego. Pewne było tylko to, że znowu się tu osiedliły. Ich ślady widziano na piaskach kopalni odkrywkowej i wokół pobliskich samotnych jezior, we wsiach znajdowano odchody zawierające kości i sierść. Słychać było ich żałosne wycie, wznoszące się i cichnące jak śpiew – szukały towarzystwa, choćby psów. Za śladami poszły wkrótce pogłoski: podobno na terenach rekreacyjnych odkryto szczątki dzikiej zwierzyny, a na obrzeżach ogródków działkowych – głowę pudla, nie mówiąc już o przerzedzonych stadach owiec. Te nieprzyjemne, ale sporadyczne wypadki, jak mówili ich obrońcy, pozwoliły przeciwnikom wstąpić na drogę sądową i wywalczyć pozwolenie na odstrzał oraz uaktywniły powiększającą się liczbę ciekawskich.

Turysta, który wytrzymał cały dzień w gęstwinie, mógł co najwyżej zobaczyć z daleka szarobrązowe zwierzę na cienkich nogach – fantom biegnący truchtem w sobie tylko znanym kierunku. Nagle zwierzę nieruchomiało, zaczynało węszyć, nadstawiało uszu i w okamgnieniu znikało w zaroślach. W lesie zjawiali się jednak nie tylko turyści, szukający tak naprawdę bicia własnego serca, zjawiali się też inni ludzie.

*

W środku długiej zeszłorocznej zimy do tej okolicy przyjechała ekipa filmowa, bardziej niż ciekawość sprowadził ją tu podobny do wilczego instynkt – instynkt polowania, w tym wypadku na zdjęcia. Filmowcy zjawili się w szczycie zimowego sezonu, rozbili obóz nad ustronnym leśnym jeziorem, najustronniejszym, jak sądziła kierująca wszystkim producentka. Rozstawili się wokół ogromnej przyczepy, z której podobno korzystał Tom Cruise po scenie walki w Mission Impossible 2, wtedy miał ją tylko dla siebie, teraz przez kilka godzin musiała służyć większej liczbie osób. Gwiazda miała zająć najwygodniejsze pomieszczenie, z łóżkiem i prysznicem, dla dwójki drugoplanowych aktorów przeznaczony był rodzaj salonu, w którym czekali na zdjęcia, oglądając telewizję. Poza tym w przyczepie znalazło się jeszcze miejsce na biuro producentki.

Stała w płaszczu przy oknie i patrzyła na zamarznięte jezioro z reflektorem przy brzegu, udzielając przez telefon trzeciego już dzisiaj wywiadu. Mówiła, że tytuły filmowe powinny być krótkie,   k r ó t k i e,   k r ó t k i e ,   k r ó t k i e, po czym przeszła na temat aktualnej produkcji: mystery drama, Pocałunek anioła, to jej pomysł, dziewięćdziesiąt minut, w programie na niedzielny wieczór, z Małą – tak nazywała swoją gwiazdę – w obsadzie. Potem jeszcze trochę ględzenia i wywiad został zakończony. Wyszła z biura. Ściemniało się, chociaż nie było jeszcze czwartej, w swoim naprawdę miękkim płaszczu z każdym krokiem czuła przejmujące zimno. Na szczęście nowe opady śniegu zapowiadano dopiero na wieczór, więc Mała, dopiero jadąca na plan, zdąży na czas. Producentka była niespokojna, jak zawsze przed nocnymi zdjęciami; wiedziała, co ją czeka – chyba nawet wolałaby mieć przed sobą jakiś lekki poród.

*

To był ostatni dom na ulicy i w zimowe popołudnia wyróżniał się spośród pokrytych śniegiem pól leżących na końcu osady, miejsca znajdującego się niedaleko lasów, w których, co udowodniono, znów pokazały się wilki. Jeszcze do niedawna w tym domu znajdowała się wypożyczalnia kaset wideo, ale tego rodzaju usługi wyszły przecież z mody. Teraz jest tutaj jedyna w okolicy filia banku, ale i tak czasami przychodzi ktoś, kto chciałby wypożyczyć film, a swoją pomyłkę dostrzega dopiero wówczas, gdy w środku spotyka tylko matki z dziećmi i stare kobiety z książeczkami oszczędnościowymi.

Także tego popołudnia, na krótko przed zamknięciem oddziału, ktoś wszedł do sali obsługi klientów. Nie wpłacał pieniędzy ani nie wypłacał, chciał się ogrzać i od razu podszedł do kaloryfera obok gabloty ze złotymi monetami. Nosił skórzaną kurtkę z rzemieniami i poduszkami na ramionach, taką, jakie kiedyś można było zobaczyć jedynie u motocyklistów (kiedyś, kiedy jeszcze wszystkiemu towarzyszyły poważniejsze okoliczności, zwłaszcza skórzanym kurtkom), w dłoniach trzymał wełnianą czapkę, którą zdjął, wchodząc do banku. Jego głowa wyglądała jak czaszka powleczona skórą, miał gęste włosy opadające na uszy, czerwonobrązowe oczy, czerwony od zimna, ostro zakończony, ale spory nos, a na szerokim czole zmarszczki wyglądające jak pięciolinia, zmarszczki, które nagle stały się głębsze, gdy jego palce jakby same z siebie wywierciły w wełnianej czapce dwie dziury.

Ciąg dalszy (zarejestrowany przez wiszącą przy suficie kamerę) trwał niewiele ponad minutę. Mężczyzna naciągnął na głowę wełnianą czapkę z otworami i jednocześnie drugą ręką sięgnął do kurtki, wyciągnął pistolet i krzyknął:

– To jest napad!

Następnie wycelował broń w jedną z kobiet z dziećmi, co prawda tylko w jej kozaki, i rozkazał kasjerowi przynieść z kasy wszystkie pieniądze. Kasjer chciał powiedzieć, że ten napad w ogóle się nie opłaca, ale wtedy człowiek w masce dla ostrzeżenia strzelił w bankomat; kula odbiła się jednak od kantu i trafiła w oko staruszkę. Kobieta zatoczyła się, wyrzuciła jeszcze z siebie jakieś niezrozumiałe słowo i runęła martwa na ziemię. Krzyczeli wszyscy, sprawca napadu również. Po chwili zagłuszył resztę, krzycząc: „Na ziemię!”, kasjer wyjął wszystkie pieniądze ze schowka i podał je przez otwór w szklanym okienku. W tym samym czasie jego koleżanka nacisnęła stopą przycisk alarmowy. Człowiek w wełnianej masce zabrał pieniądze, upchnął je pod kurtką z rzemieniami i wycofując się tyłem, opuścił pomieszczenie. Zaczął biec dopiero na dworze. Podbiegł do motoroweru i wskoczył na siedzenie; uciekając przez zaśnieżone pola, wyglądał jak chwiejący się cień.

*

Mała jak zwykle siedziała z tyłu, tego wymagał jej skomplikowany kontrakt. Przed sobą miała pusty fotel pasażera z ekranem i łączem telewizyjnym w tylnej ściance oparcia, obok niej siedział pies, który przypominał jamnika szorstkowłosego, ale bardziej rzucał się w oczy: miał szarą kudłatą sierść i ogon jak miotełka do zamiatania kurzu, który zaczynał się kręcić przy byle wesołej okazji, wystarczył chociażby dźwięk budzika w komórce, wyrywający właśnie Małą z półsnu. W pewnym sensie od tego dźwięku człowiek i zwierzę zaczynali dzień. Dziewczynka natychmiast oprzytomniała i zabrała się do pracy. Z torby na ubrania wyciągnęła kostium do filmu i zaczęła go wkładać, oglądając przy tym na BBC World aktualne wiadomości – jedno i drugie zgodnie z radą jej agenta: na planie zawsze wyglądaj świetnie, fotografowie nie znają litości, i zawsze bądź dobrze poinformowana, dziennikarze lubią zadawać podchwytliwe pytania.

W to późne popołudnie przebieranie się nie było jednak takie proste, gdyż dziewczynka nie grała zwyczajnej roli typu przyszła ofiara morderstwa, w jaką niestety czasami musiała się wcielać, lecz rolę naprawdę niezwykłą, i kiedy w końcu włożyła kostium, usiadła na brzegu podgrzewanego siedzenia, tak by nie pognieść skrzydeł. Miała już za sobą sześć dni zdjęciowych, wszystkie ujęcia kręcono we wnętrzach, teraz czekały ją nocne zdjęcia w plenerze nad leśnym jeziorem. Trzymana przez dźwig ma z naturalnym uśmiechem lecieć nad zamarzniętą taflą, ale na razie nie zawracała sobie tym głowy. Skoncentrowała się na wiadomościach, za kierownicą siedział pan Weiss, jej kierowca, czy też ochroniarz, jak z uporem nazywały ich magazyny poświęcone życiu gwiazd, wzorując się na najgłupszej z gazet – dzienniku „Hurra”.

Pan Weiss był samotnikiem, mężczyzną żyjącym wczorajszą muzyką i dzisiejszą techniką. Uchodził za wykształconego, chociaż źródła swojej edukacji utrzymywał w tajemnicy, przypuszczalnie maturę zrobił w latach sześćdziesiątych. W każdym razie na twarzy i na rękach miał już dosyć dużo starczych plam i z tego powodu w niewielkim stopniu przypominał ochroniarza; swojej młodej pasażerce w ogóle wydawał się starawy, jak niektórzy krewni widywani tylko na pogrzebach, nawet jeśli nie był jeszcze aż tak stary, jak mówił. W rzeczywistości czuł się młodziej niż sześćdziesięciolatek i nieprzerwanie gromadził przeboje swojej młodości oraz wszystko, co go wzruszało, włącznie z ariami; i tę muzyczną energię zapisywał na twardym dysku w multimedialnym systemie pojazdu. Tyle że każdy utwór z osobna mógł uderzyć w czułą strunę kierowcy i to był pewien problem, który nieco się zmniejszał, gdy miłość do muzyki zastępowało uwielbienie dla Małej. Bo „dobry pan Weiss”, jak go nazywano, uwielbiał Małą najbardziej ze wszystkich wożonych przez siebie gwiazd telewizji i dlatego zawsze wiedział, co ona aktualnie gra. W najnowszym filmie grała anioła i tak długo miała chronić przed miłosnymi zasadzkami parę albo parkę w ogóle niepasujących do siebie ludzi, aż historia potoczy się dalej sama. Dowcip polegał na tym, że tylko widzowie oglądali anioła przy pracy, natomiast niedobrana para – nie, mężczyzna z pieniędzmi i niezłomnymi zasadami oraz dziewczyna bez pieniędzy i z chwiejnymi zasadami, jak w filmie Pretty Woman. Według Weissa ten dowcip nie był najwyższych lotów, a i historyjka nie mogła mieć pretensji do oryginalności, toteż Mała musiała tym bardziej się postarać.

– Jeszcze się uczysz tekstu? – rzucił do tyłu. – A może posłuchamy muzyki?

– Wolę muzykę – powiedziała jego młoda pasażerka.

– Tę z podróży do Pragi, okej?

Piosenka z podróży do Pragi była przebojem, który wstrząsnął nim już wtedy, gdy nie miał jeszcze żadnych plam na skórze. Utwór zaliczał się do pereł jego kolekcji Early Sixties, był to mianowicie Piękny nieznajomy mężczyzna śpiewany przez Conny Francis. Dopiero kilka miesięcy wcześniej, nocą na autostradzie Weiss zaczął zaznajamiać Małą z muzyką swojej młodości i był to strzał w dziesiątkę. Woził ją już od ponad dwóch lat, od czasu jej nieoczekiwanego sukcesu w tryptyku historycznym Dziecko pustyni. Zagrała tam dziewczynkę, która wymyka się z rąk siepaczy Heroda, samotnie błądzi po Galilei i spotyka młodego Jezusa – na samo wspomnienie tego filmu Weiss kręcił głową, tyle że jego głowa nie odgrywała żadnej roli. Potem zagrała główną rolę w czterech innych filmach telewizyjnych, pojawiała się w każdym talk show, a ostatnio reklamowała nawet karmę dla psów i telefony komórkowe; ten, kto jej nie znał i nie lubił, sam był sobie winien.

– A nie byłoby lepiej, gdybyś się jeszcze trochę przespała? – zaproponował, ale wtedy ze wszystkich głośników pięknego samochodu – z ośmioma cylindrami i kompresorem – popłynął stary przebój i Mała, jak zawsze przy muzyce, oparła czoło o szybę i zanim zamknęła oczy, patrzyła jeszcze na przesuwające się zaśnieżone pola. Jej szofer, kierowany łagodnym głosem komputerowego nawigatora z dotykowym ekranem, wybrał bowiem skrót między autostradą i lasami otaczającymi oddalony od cywilizacji plan zdjęciowy.

*

Mężczyzna w skórzanej kurtce jechał po polnej drodze dochodzącej do szosy. Było zimno, więc z początku miał jeszcze na głowie czapkę z dziurami, ale potem, żeby lepiej widzieć, zdjął ją i upchnął obok pieniędzy i pistoletu, beretty brigadier, kaliber czterdzieści, o którym wiedział tylko najważniejsze rzeczy – jak zmienić magazynek, odciągnąć zamek i jak nacisnąć spust. Pistolet pochodził od pewnego polskiego dentysty, który wyrywając mu niedrogo dwa zęby trzonowe, opowiadał o równie niedrogiej kolekcji. Uwolniony od bólu, zakupił wspaniały okaz tego zbioru – broń może się przydać, gdy życie bierze w łeb, nie ma lepszego narzędzia uwalniającego od bólu. W magazynku na dziesięć kul, według jego rachuby, było jeszcze osiem pocisków. O ile dobrze zrozumiał, po strzale jedna z kul utkwiła w głowie klientki banku, druga przesunęła się do komory nabojowej. Gorzej już być nie mogło, zwłaszcza że niedawno odeszła od niego żona, katastrofa numer dwa. Katastrofa numer jeden wydarzyła się nieco wcześniej (nie licząc innych katastrof, które w pewnym sensie się przedawniły), mianowicie wyrzucono go z serwisu limuzynowego po tym, jak prywatna rozmowa pasażerów wyszła na jaw w gazecie „Hurra”. Kiedy sprzedawał te informacje, był w błędzie, myśląc, że tego typu ludzie sami sprzedają swoje życie rozmaitym gazetom, ale błędne myślenie to dla niego nie nowość, wszystko dlatego, że w ogóle za dużo myślał. Kilka godzin temu opuszczał stolicę z berettą w kurtce i tylko jedną myślą, czy raczej życzeniem. Życzeniem, by podczas jazdy motorowerem rozjaśniło mu się w głowie na tyle, żeby mógł sobie odpowiedzieć na pytanie, czy życie jeszcze się opłaca. Nie przewidział tylko zimna; dokuczało mu coraz bardziej i w końcu, chcąc się ogrzać w jakiejś knajpie, zajechał do pierwszej lepszej miejscowości. Knajpy jednak nie było, były tylko małe szare domy, w których już świeciły telewizory, a na końcu tej miejscowości – bank. I tam się ogrzał, aż jego ręce z wełnianej czapki zrobiły maskę, z czym nie tyle związany był pomysł napadu na bank (albo lepszego życia w nowym miejscu), co raczej myśl, że zdobyłby pieniądze w bardzo krótkim czasie i w związku z tym w bardzo krótkim czasie odzyskałby żonę; od lat suszyła mu głowę o rejs na pięknym, wielkim statku wycieczkowym. A teraz katastrofa numer trzy, martwa kobieta, mimo że nie celował nawet dobrze w bankomat.

Lodowate podmuchy wiatru chłostały go po twarzy, gdy dojeżdżał polną drogą do szosy, i dopiero tuż przed nią nacisnął hamulec starej maszyny, żeby wykonać nagły zwrot kierownicą, jakby mógł jeszcze wykonać zwrot w swoim życiu. Motorower zacharczał, runął na ziemię niczym ranny ptak i sunął dalej już bez niego, po czym uderzył w łyse drzewko owocowe – złowrogi trzask i huk, a chwilę później równie złowroga cisza. Pośrodku tej ciszy leżał mężczyzna, któremu nic się nie udawało i który widział nad sobą samotną gwiazdę, swoją pechową gwiazdę, o ile taka istniała.

Bolała go kość piszczelowa, poza tym przy ustach poczuł gorąco, a na szyi ciepło – z jakiejś rany płynęła krew. Uniósł się nieco i sięgnął do skórzanej kurtki – pieniądze ciągle tam tkwiły, na drodze leżał pistolet i kilka zwitków banknotów. Najwidoczniej spadł z pojazdu i koziołkował, a jednak z niezwykłą żywością zaczął zbierać pieniądze. Motorower wyglądał jak wygięty spinacz biurowy. Klnąc po cichu, liczył pieniądze. W najgrubszym zwitku były nieposortowane dwudziestki, potem pięćdziesiątki i setki z banderolami, natomiast fioletowe pięćsetki zmieściły się w dłoni. Nie było sześciu tysięcy, nie wystarczy nawet na posezonowy rejs statkiem, Morze Śródziemne i kabinę wewnętrzną; upolował śmieci; to był jakiś kiepski dowcip. Uderzył dłonią w czoło i jakość dowcipu jeszcze spadła, bo na setki pociekła krew, i teraz zaczął już wykrzykiwać przekleństwa: przeklinał pola i drzewko owocowe, na którym wisiał motorower. Dotknął rany. Znajdowała się przy brodzie, mieścił się w niej koniec palca – dobrze, że nikt go nie widzi w tym stanie, nawet on siebie samego, chociaż chciałby się jeszcze raz zobaczyć, nienaruszony, ale z obu lusterek zostały tylko odłamki, za małe, żeby się w nich rozpoznać.

Podniósł pistolet, który zawdzięczał dwóm usuniętym trzonowcom, i wciągnął powietrze, jakby nie chciał umrzeć, tylko zanurkować. Otworzył usta i włożył lufę tak daleko, że dotknęła świeżej dziury w dziąśle. Pistolet uderzał o zęby, ręka drżała bardziej ze strachu przed bólem niż przed śmiercią, choć początek i koniec bólu nastąpiłyby przecież w tym samym momencie – ale jednak nie była to wspierająca myśl, liczył się jedynie ruch palca; zaczynał się lekko zginać, kiedy na drodze pojawiły się światła jakiegoś niewątpliwie drogiego samochodu i zatrzymane życie po prostu popłynęło dalej.

*

Pies, przybłęda znaleziony na jakiejś plaży La Palmy, był przy Małej od jej dziesiątych urodzin. Uratowała go od pewnej śmierci, od usypiającego zastrzyku w hiszpańskim schronisku. W jego dokumentach widniało imię Lorca, co niby miało świadczyć o uporze hycla. Podobno dzieci na plaży, to znaczy w schronisku, nie rozpoznając w tej wiecznie pędzącej istocie osobnika płci męskiej, wołały na nią Loca, błaźnica albo wariatka, a on zrobił z tego Lorca, może na cześć wielkiego zamordowanego pisarza, chociaż nie oczekiwalibyśmy po hyclu aż takiej subtelności. Mała przez wzgląd na trudne dzieciństwo Lorki zostawiła to imię, choć myślała raczej o czymś wytworniejszym; wkrótce Lorca stał się dla niej najlepszym psem na świecie, miał wszystkie dobre cechy przybłędy. Kiedy goniły go duże psy, gnał przed siebie bez strachu o własne życie, pragnąc jedynie uwolnić się od prześladowców, w nowej okolicy sam odnajdywał drogę do domu, no i był doskonale obojętny na szum wokół jej osoby.

Niczego się nie bał, Mała natomiast zdążyła już poznać ludzi, którzy do osoby występującej w telewizji lecieli jak ćmy do światła, i dowiedziała się, do jakiej podłości jest zdolna śmierć. W ostatnim roku najpierw przy użyciu furgonetki zabrała jej kota, a wkrótce potem, za pomocą udaru mózgu, dziadka. Była kimś, kogo nie powstrzyma urządzenie alarmowe w mieszkaniu i kto przychodzi nawet w piękny letni dzień, kiedy śpiewają ptaki. Kot właśnie się do nich wybierał, a kierowca ciężarówki nie zatrzymał się, słysząc krzyk Małej. Kiedy było już po wszystkim, ptaki, jak gdyby nigdy nic, śpiewały dalej, a wnętrzności kota błyszczały w słońcu jak zroszone deszczem czerwone i białe kwiaty magnolii.

Mieszkanie rodziców znajdowało się w pobliżu starego parku, gdzie mogła spacerować z Lorcą nawet po zmroku, o ile ludzie od razu jej nie rozpoznali. Za drzewami widać było rzekę, dalej rozświetlone miasto z najwyższymi budynkami w kraju. Mała lubiła wieżowce, były częścią jej ojczyzny, a tutaj, na wschodzie, wszystko wydawało się obce. Miejsce, w którym nagle zatrzymał się kierowca, przypominało Syberię, właśnie uczyli się o niej na geografii.

Wypadek, powiedział pan Weiss, musi pomóc, ona ma zostać w samochodzie.

– I lepiej zamknij oczy! – krzyknął jeszcze i wysiadł, ubrany tylko w wykrochmaloną koszulę. Po długiej jeździe zaczynała już wystawać ze spodni.

Mała nie zamknęła oczu, patrzyła, jak kierowca podchodzi do mężczyzny siedzącego na środku drogi, który dłonią zasłaniał twarz przed światłem reflektorów. Pochylił się nad mężczyzną i coś do niego mówił, a na jego czarnych spodniach, jak zwykle zresztą, utworzyły się zwisające nad butami fałdy. Nigdy nie nosił paska, ale dorośli nie potrafią się ubierać – jej mama chodzi na zakupy w szpilkach i w płaszczu przeciwdeszczowym. Mimo zamkniętych okien słyszała ich rozmowę, nie rozróżniała słów, ale rozmawiali głośno, jakby obaj mieli problemy ze słuchem, a przecież pan Weiss ich nie miał – słyszał nawet jej najcichsze beknięcia po coli i na chwilę unosił wtedy brwi.

Mała bardzo go lubiła. Przejechali razem tysiące kilometrów, pan Weiss nigdy nie ryzykował, jak na przykład jej ojciec, wyprzedzając z prawej strony, a mimo to po nocnej podróży zawsze punktualnie zjawiała się na lekcjach, zresztą dzisiaj będzie tak samo: pan Weiss odebrał ją z lotniska i na czas dotrą na plan zdjęciowy. Nie bez powodu nazywano go dobrym panem Weissem, toteż Mała przyjęła, że podniesione głosy mężczyzn muszą mieć związek z wypadkiem. Pan Weiss po prostu zawsze zachowywał się jak należy, nawet jeśli nie do końca radził sobie z używaniem jej podwójnego imienia. Raz nazywał ją jednym, raz drugim imieniem i tylko czasami, późno w nocy, zwracał się do niej, używając skrótu, do którego wszyscy poza nim już się przyzwyczaili. Mówił, że unika imienia Malu z troski o nią, bo kojarzyło mu się z papierosami i cieniami do powiek, tymczasem Małej przysparzało troski właśnie to, co widniało w paszporcie. Nosiła bardzo klasyczne imiona, Marie-Luise, po babci, ale kto by chciał nosić klasykę po osobie, której nawet na oczy nie widział. Na nazwisko miała März, co w połączeniu z tymi imionami też nie brzmiało dobrze. Imię powinna cechować klasa, a nie klasyka. W jakimś talk show powiedziała zatem, że jej pies właściwie miał się nazywać Malu, ale Lorca nazywał się już Lorca, poza tym był samcem, więc imię Malu wciąż było do wzięcia. Wkrótce w „Hurra” ktoś właśnie tak ją nazwał, a cała reszta podchwyciła ten pomysł.

Pan Weiss schylił się po coś, ale nie zdążył tego podnieść, bo między nim a mężczyzną wywiązała się szarpanina – mężczyzna wstał tak szybko, jakby nic mu nie dolegało. Na brodzie miał krew, w dłoni jakiś przedmiot. Mała zobaczyła jeszcze, jak pan Weiss zachodzi mu drogę i wyciąga po ten przedmiot rękę, a potem rozległ się trzask, głośny jak podczas kręcenia filmu, Lorca zaczął szczekać, a ona odgryzła sobie kawałek paznokcia.

*

To nie był strzał z filmu, to był strzał z ostrej amunicji, kaliber czterdzieści, oddany podczas szamotaniny – u mężczyzny poszkodowanego w wypadku, który najwyraźniej chciał zabrać samochód, a tym samym Małą, kierowca zobaczył najpierw zwitki banknotów, a po chwili pistolet. Podczas walki o broń w nieszczęśliwym momencie czyjś palec nacisnął spust, ucierpiał kierowca, natomiast odpowiednie korzyści odniósł posiadacz pistoletu.

Kula przeszła ukosem przez pierś pana Weissa, przebiła kość, musnęła serce i wyszła łopatką, wyrywając dziurę wielkości pięści. Wszystko nastąpiło w ułamku sekundy. Serce jeszcze biło, ale krew nie płynęła już do mózgu i nóg, zaczęła wsiąkać w wykrochmaloną koszulę, pan Weiss chwytał powietrze, jakby mógł się tam czegoś przytrzymać. Wyglądało na to, że zaraz upadnie, ale tak się nie stało – mężczyzna, który chciał tylko zastrzelić samego siebie, przytulił go do siebie jak brata i zaciągnął do samochodu. Otworzył drzwi i posadził na obitym jasną skórą przednim siedzeniu dla pasażera. Pan Weiss przez chwilę milczał, potem z jego ust zaczęły wydobywać się dźwięki jak z odpływu w wannie. Odwrócił się i zaczął coś mówić, jakby chciał się usprawiedliwić, ale już przy pierwszym słowie z jego ust trysnęła krew i poleciała na zagłówek, a Mała jeszcze bardziej się skuliła. Zatykała Lorce pysk, wciąż miała otwarte oczy, a przed nimi podłogę wyłożoną jagnięcą skórą, która właśnie zmieniała kolor.

Klęczała tuż za siedzeniem kierowcy, żeby nie pognieść skrzydeł, i gryzła kciuk. Był to trik, który sama wypracowała na pierwsze castingi, gdzie zawsze każą udawać trupa, a przychodzi przecież tuzin dziewczynek, które to potrafią. Po ugryzieniu w pewnym sensie zmniejszała się do rozmiarów bolącego kciuka i w ten sposób przy udawaniu trupa nie miała sobie równych. Za każdym razem ktoś w końcu krzyczał: „Przestań, ożyj już!” – trening okazał się teraz bardzo pomocny. Nawet się nie poruszyła, tylko serce jej waliło. Pies też siedział cicho. „Wszystko w porządku” – zdążyła mu jeszcze wyszeptać do ucha, zanim do samochodu wsiadł człowiek, który strzelił do pana Weissa. Nic nie było w porządku.

Zamknął drzwi, nie musiał się długo zastanawiać nad obsługą jaguara daimlera z pełnym wyposażeniem, już po chwili szumiały silniczki, które ustawiają siedzenie, a oparcie się rozłożyło, jeszcze bardziej ją przyciskając. Mężczyzna uruchomił pojazd, wyregulował podmuch na zaparowane szyby, ustawił boczne lusterka. Zaklął pod nosem, kiedy z ust pana Weissa wydobył się dźwięk, jaki wydają chyba tylko jelenie. Samochód łagodnie ruszył, jakby w ogóle nic się nie stało, i może dlatego człowiek za kierownicą nie słyszał, że tuż za nim dwa serca biją jak oszalałe.

*

Reżyser, który kręcił film o aniele stróżu i niedobranej parze, miał na imię Benjamin (to był rocznik Oliverów, Lukasów i Kevinów), ale chciał, żeby mówiono do niego Ben. Po pierwsze, brzmiało to energiczniej, ale w dalszym ciągu miło, a po drugie, pozwalało w innym świetle zobaczyć jego nazwisko, Meier, co dobrze wyglądało w telewizji. Ben Meier wprawdzie nie miał żydowskich korzeni, ale ochoczo przystawał na nieporozumienia. Napomykał o obrzędach i zwyczajach, których nigdy nie celebrował, wyrywały mu się słowa typu „szabas” albo „koszerny”, a kiedy słuchał wiadomości z Bliskiego Wschodu, z reguły marszczył czoło.

Ze scenopisem w dłoni stał nad brzegiem samotnego jeziora, które teraz nie było już tym samym ciemnym jeziorem w lesie, bo jaskrawo oświetlały je dwa reflektory. Jego anioł będzie potrzebował mnóstwo światła, w telewizji nie ma nic gorszego niż blade kolory, może z wyjątkiem szybkiego gadania w amerykańskich filmach; żywe kolory i rozsądne dialogi – na tym mu zależało. Spojrzał na zegarek. Samochód z Małą powinien niedługo przyjechać, jej kierowca zgłaszał każde spóźnienie i zawsze był dostępny, tylko nie teraz, ale pewnie nie ma zasięgu, to cena za odosobnienie. Pozostaje czekanie, które wiązało się z zawodem reżysera tak samo jak wiecznie zimne stopy. Poszedł do ogromnej przyczepy z pokojem dla gwiazdy i salą telewizyjną dla dwóch innych aktorów – oglądali właśnie wiadomości, przysiadł się.

Prywatnie nie byli parą, dlatego też jakoś się znosili, tyle że jedno z nich było bardziej znane i w związku z tym więcej zarabiało. Była to aktorka, ale w wypadku filmu z aniołem nie miało to większego znaczenia, bo i tak Mała była bardziej znana niż oni oboje razem wzięci. To, że za dzień zdjęciowy Malu dostawała więcej niż aktorka, było zasługą jej agenta, pana Brausena, osoby znanej w branży, ba! – legendarnej. Brausen miał oko na wszystko, co dotyczyło jego podopiecznej. Pilnował scenariuszy, które mogły być co najwyżej trochę głupie, ale nie bezbrzeżnie głupie, toteż jego naturalnym przeciwnikiem stała się kobieta w miękkim płaszczu, utrzymująca, że tytuły filmowe mają być krótkie, krótkie, krótkie, krótkie.

Nazywała się Hain, na imię miała Hanne (rocznik Sandr i Sar) i była producentem zatrudnionym przez stację telewizyjną, która wyprodukuje, wyemituje i rozpowszechni film o aniele. To ona odkryła Małą, albo raczej tak właśnie uważała, bo pracowały razem przy tryptyku o dziecku na pustyni. Sukces uderzył jej do głowy bardziej niż Małej. Wierzyła, że jej filmy poruszają cały naród i że miałyby pewne szanse nawet w Hollywood – urojenie, które ułatwiało jej kontakty z politykami, też przecież wierzącymi w to, że są dla wszystkich, a nie tylko dla siebie samych. Razem z Benem Meierem, reżyserem, tak długo zmieniała scenariusz filmu, aż niedobrani kochankowie wypowiadali tylko takie kwestie, jakie chciałaby usłyszeć publiczność przed telewizorami. Jedyną nowością w filmie były wilki, realny motyw o – można by nawet powiedzieć – społecznym podtekście, nawet jeśli zdjęcia miały być kręcone w zoo. Hain uważała się za autorkę filmu i uwielbiała moment, kiedy jej nazwisko pojawiało się w czołówce, lubiła też prowadzić konferencje prasowe, nic na tym nie traciła; jeśli nie praca w telewizji, to może w polityce. Dobrze było znać polityków i być przez nich znaną, nie przepuszczała więc żadnej okazji, by nawiązać nowe znajomości. Kiedy w to późne popołudnie, czy może już wczesny wieczór, do jej biura wszedł Ben Meier, prowadziła właśnie rozmowę telefoniczną z sekretarzem stanu.

Meier od razu włączył telewizor panoramiczny, część wyposażenia biura, i na kanale Live obejrzał pierwszą relację z napadu na bank, tak jakby ekipa dziennikarzy już czekała przed filią. Pokazywali krew zastrzelonej klientki na płytkach i mówili, że sprawca uciekł na motorowerze. Można było zobaczyć mapę okolicy i dowiedzieć się o możliwych trasach ucieczki na tym lesistym obszarze z nielicznymi drogami – jedna z nich wiodła właśnie na plan zdjęciowy.

– Chyba pozamykali te wszystkie drogi, dlatego Mała się spóźnia – powiedział reżyser, a Hain rozmowę z sekretarzem stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych już kierowała z zagadnień przemysłu filmowego, w których urzędnik był kompetentny, na sprawy bezpieczeństwa, w których czuł się kompetentny. Mówiła stłumionym głosem, jak zawsze, gdy czegoś chciała. Prosiła o informacje o aktualnym rozkładzie sił policyjnych w okolicy, a tymczasem Ben Meier, z pooranym troską czołem, śledził najnowsze doniesienia o akcji odwetowej w Strefie Gazy.

2

Człowiek, który chciał tylko zastrzelić samego siebie, a niechcący zabił dwie inne osoby, przy czym tę ostatnią dlatego, że w pechowym momencie pojawił się jakiś samochód i po raz drugi pistolet wystrzelił pod niewłaściwym kątem, potrafił zliczyć na palcach jednej ręki, mimo braku doświadczenia w życiu przestępczym, kroki, jakie podejmie policja. Żeby go nie zlokalizowali, musi unikać uczęszczanych dróg, nie włączać nawigacji satelitarnej. I najlepiej uciekać w pojedynkę, co znaczy, że posiadacz samochodu, czy kim tam był ten zalany krwią człowiek obok, powinien jak najszybciej umrzeć, żeby nie trzeba było wzywać pomocy albo wieźć go do najbliższego szpitala, co i tak nie miałoby sensu przy tak dużej utracie krwi.

Dotknął szyi mężczyzny, kierował teraz jedną ręką; może tętno jeszcze było, może już nie. Na pewno z ust wydobywało się powietrze, tworząc czerwone bańki – chyba trudniej było odwrócić wzrok niż na to patrzeć. Nie mógł jednak patrzeć w nieskończoność, musiał kierować, musiał jechać dalej. Ciągle poruszał się po wiejskiej, niemal zupełnie prostej drodze, przy której z rzadka tylko widział cień jakiejś brzozy; odludna okolica, a stałaby się jeszcze odludniejsza. Ostatnio był tutaj jesienią, pod koniec października, kiedy to od zżętych pól, na których jak nieżywe leżały tysiące zmęczonych lotem na południe żurawi, biło światło, które sprawiało ból. Ptaki z pewnością są już na miejscu, podczas gdy on udaje się na wschód. Auto powoli sunęło, wyobraził sobie, że przed kolejną brzozą nagle gwałtownie skręca, otaczały go jednak poduszki powietrzne, nie chciał skończyć w kupie białych balonów. Potem drzew przy drodze było tak dużo, że utworzyły aleję, wjechał w brzozowy tunel i zwolnił, ale zobaczył drewniane krzyże, zawstydził go widok rozłupanych pni i zwiędłych kwiatów. Są lepsze miejsca na umieranie – choćby las, do którego właśnie zmierzał. Kierownicę znowu trzymał obiema rękami, obok już nic się nie poruszało, tylko wciąż lała się krew i wydzielała zapach, który przypominał mu psy. Właśnie zaczął się las. Opuścił szybę i wdychał zimne powietrze, jechał prostą drogą pomiędzy ośnieżonymi brzozami i sosnami. Lekko dodał gazu, co wystarczyło, żeby samochód jak pocisk pomknął aż do zakrętu. Na szczęście dokładnie na zakręcie znajdowało się rozwidlenie, tylko dlatego udało mu się go nie przeoczyć.

To była leśna droga wiodąca wśród pochylonych drzew, najwidoczniej rzadko uczęszczana, bo samochód ledwo się mieścił pomiędzy zasypanymi śniegiem krzakami; nisko wiszące gałęzie dotykały dachu i co chwila któraś z nich wdzierała się przez okno. Dopiero kiedy miał ośnieżony lewy rękaw, zasunął szybę i pozwolił pojazdowi swobodnie się toczyć. Wyłączył silnik i światła, ale cisza i ciemność były tak potężne, że zaraz je włączył. Droga wydawała się ginąć gdzieś w lesie, światło gubiło się w plątaninie gałęzi, po prostu znikało tak jak życie posiadacza samochodu, który przestał już wydawać jakiekolwiek dźwięki. Chwycił dłoń wystającą z białego mankietu czerwonej koszuli, jeszcze ciepłą dłoń bez pulsu, pokrytą starczymi plamami, katastrofa numer cztery.

Po raz drugi włożył sobie pistolet do ust, serce biło mu jak szalone, miał nadzieję, że po prostu zatłucze go na śmierć. Ale nie umarł, wręcz przeciwnie – to dzięki sercu poczuł, że żyje. Mimo zimna w samochodzie po twarzy spływał mu pot. Wpatrywał się w palec, od którego wszystko teraz zależało, i był gotów go zgiąć, ale zabrzmiała melodia, jakby pobrana ze środka jego mózgu po to, by w dowolnej chwili rzucić go na kolana. To był zagrany na skrzypcach w wysokich tonach utwór, przypomniał mu dziewczynę, z którą dawno temu tańczył przy piosence My Little Runaway, tuż przed pierwszym pocałunkiem. Miała na imię Karin, raz z nim chodziła, raz nie, i tą piosenką czy tańcem chciał jej powiedzieć, że wprawdzie jest uciekinierką, ale jego małą uciekinierką.

Bardzo wolno, jakby dawał jeszcze palcowi szansę, wyciągnął pistolet z ust, bo odwrócił się i zobaczył anioła z psem i komórką. Gdyby nie to zgrabne urządzenie, z którego ciągle leciała, pobrzękując, piękna stara piosenka, pomyślałby, że jest już martwy i ten anioł się z niego natrząsa. Po chwili wyrwał mu aparat z dłoni i wyłączył melodię.

*

Mała myślała, że to już jej ostatnia chwila i zaraz znajdzie się tam, gdzie pan Weiss, czyli, według jej mniemania, gdzieś między niebem a ziemią, ale mężczyzna siedzący teraz na jego miejscu tylko przewrócił oczami. Łapiąc powietrze (bo i jego serce biło jak szalone), zapytał ją, skąd ma ten dzwonek, więc spojrzała na swojego kierowcę, który często słuchał tej piosenki i jeśli chodzi o transplantacje dzwonków, był znakomitym chirurgiem. Jak się nazywa, pytał dalej, na wszelki wypadek powiedziała prawdę, Marie-Luise.

– Marie-Luise? – Mężczyzna przeczesał palcami włosy, normalnie były siwe, ale od krwi na dłoniach zrobiły się na nich czerwone pasemka. – Tak się kiedyś nazywały tylko jakieś straszne ciotki. Nie opowiadaj bzdur.

– Ale tak mam na imię.

Szczękała zębami jak w gorączce, włożyła kciuk do ust. Mężczyzna dalej na nią patrzył i chyba jeszcze jej nie poznawał. Ci bowiem, którzy ją rozpoznawali, czy to na ulicy, czy w samolocie, głupkowato się uśmiechali, natomiast jego twarz pozostała nieruchoma, tylko nierównymi strużkami spływał po niej pot. Ale jeśli jej nie poznał, możliwe nawet, że jej wcale nie znał, to albo jest z daleka, albo nie prowadzi normalnego życia, to znaczy takiego, w którym wieczory spędza się przed telewizorem. Wyciągnęła palec z buzi, zęby jeszcze cichutko dzwoniły, za to drżał jej brzuch, jakby trzepotały w nim ptaki. Prawie nie mogła mówić.

– A jak pan się nazywa?

Mężczyzna otworzył schowek i wyjął z niego pierwszą rzecz, jaka mu wpadła w ręce – instrukcję obsługi sprzętu muzycznego. Wyrwał kilka kartek i próbował wytrzeć nimi zakrwawiony zagłówek.

– Po kolei – powiedział, a trzepotanie w brzuchu Małej rozprzestrzeniło się na klatkę piersiową i nogi. Miała wrażenie, że rozpada się całe jej ciało, ale nie płakała; dużo trudniej było nie płakać na zawołanie niż rozszlochać się na zawołanie w jakiejś scenie. Nie udałoby się to bez Lorki, któremu wciąż zatykała wilgotny, ciepły pysk.

– Jak pan sobie życzy – powiedziała, trzymając się kolejnej rady swojego agenta: do dorosłych zwracaj się pan i pani, aż sami będą błagać, żebyś przeszła z nimi na ty. Wciąż miała suche oczy, zabroniła sobie wypaść z roli, ale nie może też przesadzać, bo to przeszkadza uzbrojonym mężczyznom, nawet w filmie, kiedy strzelają ślepymi nabojami. Zagra bez łez i bez rozmachu, jeszcze nigdy nie dostała podobnego zadania aktorskiego, w dodatku musi jej się udać już za pierwszym razem, jak na castingu, kiedy ktoś znowu mówi: wyobraź sobie, że właśnie umarła twoja mama.

– Nazywam się Hoederer – powiedział mężczyzna (zresztą zgodnie z prawdą). – Nie chciałem strzelić. To był wypadek, rozumiesz?

Mała, ciągle wciśnięta w róg siedzenia, spojrzała na niego, a potem powoli się podniosła z anielskimi skrzydłami na plecach. Miała poczucie, że zaraz zostanie zdemaskowana, że jest oszustką.

– Pan Weiss chciał tylko panu pomóc! – krzyknęła, a mężczyzna położył palec na ustach, tak jakby ktoś mógł ich usłyszeć.

– Tak się nazywał? – zapytał.

– Tak, jest moim kierowcą.

– Był twoim kierowcą – powiedział ze spokojem – był twoim kierowcą – podkreślając słowo „był”.

Mała włożyła palce w sierść Lorki, oboje drżeli, ona bała się o swoje życie, a pies poczuł krew pana Weissa, który już zapadł się w sobie, zmniejszył się jak przedziurawiony nadmuchiwany delfin. Mężczyzna dotknął jego szyi, jakby był lekarzem albo sanitariuszem.

– Nic już się nie da zrobić – powiedział – koniec.

Opuścił rękę. Mała pochyliła się, chciała sama poczuć koniec pana Weissa, ale wtedy jego głowa i tułów poleciały na obłożoną skórą półkę nad schowkiem. Dopiero teraz zaczęła krzyczeć tak głośno, jakby składała się z samych tylko ust, Lorca szczekał, a mężczyzna siedzący na miejscu pana
Weissa gwałtownie się odwrócił, tak jak jej ojciec, kiedy miał już wszystkiego dosyć. Nie wrzeszczał, wskazał tylko na psa i zrobił palcem ruch jak przy naciskaniu spustu.

– Ty też się zamknij – powiedział. – Jeśli pies mnie ugryzie, zabiję go, kapujesz?

Brzmiało to jak jakieś zaklęcie, Mała pokiwała tylko głową, tak jak w szkole, kiedy właściwie niczego nie kapowała, a mężczyzna, który ponosił winę za wszystko – ranny w brodę, co zauważyła dopiero teraz – odwrócił się, włączył bieg i dodał gazu, ledwo zdążyła czegoś się przytrzymać.

Samochód o mocy trzystu dziewięćdziesięciu koni mechanicznych mknął po leśnej drodze, pan Weiss wrócił do poprzedniej pozycji, jego głowa uderzała o boczną szybę. Mała pochyliła się. Przestrzeń między siedzeniami wykorzystała, by spojrzeć swojemu kierowcy – dla niej ciągle nim był – w twarz, niełatwe zadanie, nawet jeśli wcześniej, w filmach, miało się do czynienia z mocno ucharakteryzowanymi zwłokami. Ostrożnie, ale nie nazbyt ostrożnie, dotknęła palcami jego szyi, gest, jaki widziała kiedyś u aktora grającego komisarza. Nic nie wyczuła, zupełnie nic, za to na ramieniu poczuła jakąś dłoń.

– On jest martwy – powiedział mężczyzna, który teraz prowadził auto. – Martwy, nie żyje, koniec.

– Bo go pan zastrzelił.

– Nieprawda – broń sama wystrzeliła. Kula mogła trafić również mnie.

– Ale nie trafiła.

– Tak, zabrakło mi trochę szczęścia.

Mężczyzna ominął jakiś konar na drodze i zatrzymał samochód. Przekręcił kluczyk w stacyjce i powiedział, że muszą oszczędzać benzynę, bo noc będzie mroźna.

– Chyba że chcesz marznąć?

– Nie – Mała wróciła na miejsce, widziała, że kiedy mężczyzna mówi, szyba pokrywa się parą. Mówił, że ma już dosyć mrozu, i Małej zaczęło być zimno w nogi. Potem dała o sobie znać wypita cola, napój nie rozpuścił się nagle w powietrzu, a szanse na wyjście do toalety były bardzo małe.

– Co tu robimy? – zapytała, sięgając po pikowaną kurtkę. Leżał pod nią plecak, w którym znajdowało się wszystko, co może się przydać w podróży, na przykład chusteczki higieniczne. Muszą leżeć gdzieś między suchą karmą, czekoladą, opaską na oczy, pieniędzmi i iPodem. Jednak się rozpłakała, tak jakby cola szukała jakiegokolwiek ujścia. Grzebała w plecaku, ale udało jej się znaleźć tylko jedną, zmiętą i brudną chusteczkę.

– Nic nie robimy – odparł mężczyzna.

– Więc możemy jechać dalej – wytarła łzy resztkami chusteczki na tyle, na ile się dało, i spróbowała spokojnie oddychać. Na planie już się niepokoją, cały rozkład dnia bierze w łeb. Pan Weiss nie żyje, jest prawdziwym trupem, a ona koniecznie musi stąd wyjść. Nic już nie było jak dawniej, świat był inny, nieszczęśliwy jak wtedy, gdy zginął jej kot. Już miała pozwolić łzom, by płynęły, gdy nagle rozległ się dzwonek, jakiego nie było w żadnej innej komórce. Od razu wiedziała, kto dzwoni.

– To mój reżyser – powiedziała, bo mężczyzna na miejscu pana Weissa podniósł telefon do ucha, jakby dzwoniono do niego.

– Ach, anioł jest do filmu?

– Do telewizji – nie zna mnie pan?

– Nie oglądam telewizji.

– Jak to możliwe?

Nie mogła w to uwierzyć, tymczasem mężczyzna za kierownicą obserwował ją w lusterku i położył sobie dłoń na karku, tak jak ona, kiedy podczas tańca pokazywała przyjaciółkom, jak odegrać pocałunek. Nie przestawał jej obserwować, wyciągnęła więc z plecaka opaskę na oczy.

– To jest możliwe, nie mam nawet odbiornika, nigdy nie miałem – powiedział jakby od niechcenia i podał jej telefon, z którego ciągle dochodziły dźwięki skrzypiec. – Jeśli to ma funkcję głośnego mówienia, włącz ją.

Miało. Ledwie nacisnęła guzik, rozległ się głos Bena Meiera. Gdzie ona jest, gdzie się podziewa, co sobie ten Weiss myśli, krzyczał, a jej porywacz, czy jak tam można by nazwać mężczyznę siedzącego na miejscu pana Weissa, powiedział szybko cichym głosem:

– Uspokój się. Uspokój się – co zabrzmiało jak groźba i po drugiej stronie natychmiast zaległa cisza. – Co do Weissa: Weiss już nic sobie nie myśli, nie żyje, wypadek. Teraz ja kieruję samochodem i mam waszego anioła, kapujesz?

Po drugiej stronie słychać było dobrze znane Małej nerwowe sapnięcie, tak sapał Meier, kiedy nie był zadowolony ze światła na planie, po czym padło krótkie pytanie: „Ile?".

Reżyser potrafił konkretnie formułować myśli: za kogoś takiego jak ona żąda się pieniędzy. Jednak mężczyźnie bez telewizora i tak opadła szczęka, przymknął oczy jak ktoś, kto natychmiast musi się nad czymś zastanowić.

–Ba-bamm ba-bamm – mruczał, wykonując jakieś kalkulacje – trzy miliony jeszcze dzisiaj w nocy i anioł będzie żył!

Ben Meier chciał coś odpowiedzieć, ale jej porywacz zakończył rozmowę. Odłożył komórkę i ruszył, znowu obserwował Małą w lusterku.

– Może powinienem zażądać więcej? Jesteś bardzo znana?

*

Czy była bardzo znana? Zadawała sobie to pytanie, od kiedy po raz pierwszy zagrała główną rolę. Nie zastanawiała się nad tym w obecności ludzi, na przykład na ulicy, gdy uśmiechali się głupio na jej widok, tylko wieczorami, po zamknięciu drzwi w łazience, żeby nagle nie wszedł starszy brat. I tak ciągle miała poczucie, że nie jest sama, zawsze były we dwie: ta, którą wszyscy znali i nazywali Malu, i dziewczynka, która nosiła imiona po babci, codziennie myła przetłuszczające się włosy i często zaciskała dłonie w pięść, bo nie mogła się odzwyczaić od obgryzania paznokci. Tak czy inaczej, nie była w łazience sama, w gruncie rzeczy były ich nawet trzy, jeśli do tych dwóch dziewczynek w lustrze doliczyć jeszcze ją samą, czy też tę osobę, która podobno w niej siedziała. Bo czyż mama nie powtarzała przy lada okazji, że w każdym ukrywa się prawdziwe Ja?

– Dosyć znana – odparła i wtedy człowiek za kierownicą odwrócił się i chwilę na nią patrzył, jakby na twarzy miała oznaki sławy czy popularności, podobnie jak niektórzy mają oznaki pewnych chorób. Mężczyzna prowadził jedną ręką, drugą odgarnął błyszczące już od tłuszczu albo potu włosy i potrząsnął głową tak jak jej agent, kiedy nie rozumiał świata tylko dlatego, że jej zdjęcie w jakiejś gazecie było zbyt małe.

– Tutaj nie jesteś gwiazdą, zapamiętaj sobie – powiedział i pochylił się, żeby otworzyć drzwi od strony pana Weissa. Dodał gazu i krzyknął coś do tyłu, coś jak „Nie ma innego wyjścia”. Potem wypchnął jej wcześniejszego kierowcę z samochodu, pan Weiss przekoziołkował, wpadł do rowu, znowu przekoziołkował i zatrzymał się na plecach, z lekko uniesioną, jak do pożegnania, ręką. Mała włożyła opaskę na oczy, jakby zamykała za sobą drzwi.

A zatem została porwana, musi siedzieć na swoim miejscu, nie ma innego wyjścia. Nie mogła wysiąść i pozbyć się coli, nie mogła zadzwonić, nie mogła nawet krzyczeć, bo pies znowu by oszalał. Mogła tylko płakać za jedwabną opaską, tylko tyle.

*

Wystraszył się, zerkając w lusterko. Zobaczył ją w opasce na oczy, takiej, jakie rozdają nocą w samolotach, nie po to, żeby uniknąć światła, wystarczyłoby przecież zamknąć oczy, ale po to, żeby uniknąć ludzi. Poza tym nocami w samolotach wcale nie było jasno, mniej więcej tak jak teraz w lesie. Miał za sobą zaledwie trzy takie loty, nie w sezonie, odbył je tylko ze względu na żonę i za każdym razem dosłownie chował się za tą opaską. Taką nazwę nosiła ta rzecz, ale w rzeczywistości była kryjówką, w której można było spokojnie pomarzyć. Mała ze skrzydłami ignorowała go, tak jak on ignorował kiedyś współpasażerów w samolocie, jakby chciała wykluczyć wspólne przebywanie w samochodzie. Ciągle zerkał w tył, jechał teraz bardzo wolno.

Widział szerokie i pełne usta, duże dziurki w nosie, ale nieodbiegające od normy, jak przystało na gwiazdę, wyżej, nieubłaganie, opaskę na oczy i ukoronowanie twarzy – czoło bez zmarszczek. Trzymała przed nim tę twarz bez oczu jak obraz, nawet jeśli nie wiedziała, że on patrzy. A jednak zdawała się wiedzieć, pytanie tylko, które z nich było w lepszej sytuacji. Powinien kazać jej włożyć tę opaskę, żeby wybiła sobie z głowy swoją popularność. Widział kiedyś wystawę fotograficzną, portrety prominentów, których fotograf za pomocą takiej właśnie opaski pozbawił słynnych oczu. Nie przypominali braci i sióstr Audrey Hepburn ze Śniadania u Tiffany’ego, kiedy to światowa dama nosiła na oczach coś w rodzaju kołdry, wyglądali jak ludzie przed egzekucją. Zdawało się, że nie czekają na zdjęcie, ale na kulę. Większość sfotografowanych sprawiała wrażenie martwych, tylko niektórzy się uśmiechali. To był pasjonujący eksperyment, chciał go powtórzyć z żoną w kabinie do robienia zdjęć w domu handlowym. Kiedy jeszcze wilgotne zdjęcia wysuwały się ze szczeliny, zrozumiał, że z zaplanowanej wesołej zabawy zrobił się gorzki żart. Żona w ostatniej chwili zdjęła swoją opaskę i teraz oglądała jego śmiesznie ślepą twarz. To był początek końca.

Jego mała sława – o ile można jej wierzyć – odwróciła się do okna, zamiast oczu pokazywała ucho, policzek i kawałek szyi; wiedziała, że on patrzy.

– Co to ma być – zapytał – po co ci ta rzecz, chcesz spać czy tylko udajesz?

Nie odpowiedziała, jakby wyłączyła i oczy, i uszy. Opaska była więc tylko środkiem, którego użyła przeciwko niemu, ukryła oczy, żeby uwydatnić wszystko inne, zwłaszcza usta, sztuczka Holly Golightly-Hepburn. Na dodatek miała piękne uszy, całe szczęście, bo to, co rosło na jej głowie, mogło wiele rzeczy udaremnić, nawet nadmierne ukrwienie. On też miał ładne uszy, miejsce numer dwa do całowania, zaraz po ustach. Może u niej chciałoby się całować oczy, nawet jeśli oczy można całować tylko wzrokiem, ale na to była za młoda. Była dziewczyną w fazie przejściowej, pod opaską ukrywała również własną słabość, odwrotnie niż on kiedyś, przy automacie do robienia zdjęć. Postarał się wtedy o taką opaskę, jakby wybierali się w podróż, a przecież nie mieli pieniędzy i ledwie usiedli w kabinie – zamiast na pokładzie statku rejsowego – a już się ośmieszył, za kawałkiem materiału z resztką światła, które wciskało się szparą między nosem a policzkiem. Zrozumiał to dopiero wtedy, gdy wyschły zdjęcia i na niczym niezasłoniętej twarzy żony zobaczył pogardliwe spojrzenie.

– Natychmiast zdejmij to gówno! – krzyknął do tyłu i Mała ze skrzydłami ściągnęła opaskę z twarzy, i wyrzuciła ją przez okno. Tego się nie spodziewał. Jeszcze mniej się spodziewał widoku oczu, które wpatrywały się w niego w lusterku. Jechał przez ciemność wśród zarośli, a te oczy lśniły czerwonawym blaskiem – na pewno płakała w swojej kryjówce.

*

– Ej, chcesz zamarznąć tam z tyłu? Zamknij okno.

– Dokąd w ogóle jedziemy?

– Co powiesz na morze?

– Chcę do domu.

– Każdy chce. Coś jeszcze?

– Pies musi wyjść – Mała zamknęła okno i zerknęła w lusterko. Pomysł z psem wpadł jej przed chwilą do głowy, temu nie będzie się sprzeciwiał, ona wyjdzie razem z Lorcą i poszuka sobie jakiegoś krzaka.

– Pies może już tam zostać – powiedział mężczyzna, który żądał za nią okupu, w odpowiedzi nabrała powietrza i sięgnęła po ulubione obce słówko swojej mamy.

– Albo pies zostaje przy mnie, albo nie będę kooperować.

Porywacz uniósł wysoko brwi, widziała je w lusterku; chyba się zastanawiał, a ona otarła łzę i żałowała, że wyrzuciła opaskę. Powiedzmy, że właśnie kręcą jakiś film, a ona, choć z trudem mogła to sobie wyobrazić, gra w nim główną rolę. Mężczyzna za kierownicą jest jej partnerem, mimo że zabił pana Weissa, i ten partner odchyla teraz głowę do tyłu, żeby być z nią w kadrze.

– Niech będzie – wymamrotał – chociaż nie lubię psów. W ogóle co to za jeden?

– Pochodzi z Hiszpanii, nazywa się Lorca. Mieli go zabić, ale go uratowałam.

– Uratowałaś? – Człowiek na siedzeniu kierowcy – w jego nazwisku było coś z ö – popukał się w czoło. – Co za bzdura, Lorca był hiszpańskim poetą, największym w ubiegłym stuleciu, i naprawdę został zabity przez zwolenników Franco. Nikt go nie uratował. Wiesz, kim był Franco?

Wiedziała, w każdym razie mniej więcej, ale to już coś, bo jej koleżanki nie wiedziały. Niektóre nie wiedziały nawet, gdzie leży Hiszpania, chyba gdzieś koło Majorki.

– Tak, ktoś w rodzaju Hitlera – powiedziała, i zaczęło się. A czy wie, że była tam wojna domowa, też pytanie, tak jakby nigdy nie miała dziadka, który kiedyś był księgarzem i przed każdą czekającą ją podróżą czytał jej pasjonujące historie. Wspominała go tak, jakby jeszcze żył i zaraz miał wyjść z lasu, zatrzymać samochód i ją uwolnić.

– Miałaś szczęście – powiedział człowiek bez telewizora. – To pewnie wiesz również, że poeta Lorca został zamordowany z powodów politycznych, a ten twój pies Lorca najwyżej zostałby usunięty.

– A co to za różnica?

– Różnica w intencjach.

– Skutek jest taki sam, jak w wypadku pana Weissa.

– Twój pan Weiss nie powinien wybierać bocznej drogi. Wtedy ja byłbym martwy, tak byłoby lepiej.

Mogła się z tym zgodzić tylko w duchu, chociaż o mały włos nie przyznała mu głośno racji. Przesunęła się nieco, aż w lusterku pojawiły się oczy, lekko skośne, jak u kota.

– Co tak patrzysz? – zapytał, a ona na to, że zapomniała jego nazwiska.

– Hoederer, z oe. Możesz też mówić martwy człowiek.

– Wolę Hoederer.

– Bo nie rozumiesz, o co chodzi z tym martwym człowiekiem.

Spojrzał na nią w lusterku i zdawał się czekać na jakieś pytanie, jak jej reżyser, kiedy szpanował jakimiś bzdurami z internetu, żeby uzasadnić zmiany w tekście, wyciągał historie o aniołach, nazywał je mitami, a im głupsze było zdanie, które wymyślił, tym bardziej skomplikowany mit.

– To niech mi pan wyjaśni – powiedziała i usiadła wygodnie, żeby okazać zainteresowanie; oparła się, o ile można się oprzeć ze skrzydłami na plecach, na wszelki wypadek ich nie zdejmowała. Jej porywacz, który ciągle jechał w żółwim tempie, lekko odwrócił głowę.

– No dobrze, posłuchaj. W starych filmach gangsterskich, tych prawdziwych, jeszcze czarno-białych, z Lee Marvinem albo Edwardem Robinsonem, zawsze była scena, w której ktoś mówił: „Już jesteś martwy, Jack!” Albo John czy Mister White, wszystko jedno. Co nie znaczyło, że gość w następnej sekundzie umierał. Mógł sobie jeszcze trochę pobiegać, ale i tak był już właściwie pod ziemią. I właśnie ja jestem takim martwym człowiekiem, rozumiesz?

– Tak. Ale pies musi już wyjść!

Odważnie podjęła ten temat, chociaż ze strachu żołądek znowu podchodził jej do gardła. Mężczyzna, który sam się nazwał martwym, chyba jednak nie miał nic przeciwko psom i nie był głupi, wiedział przecież tyle o zamordowanym poecie. Był kimś, z kim można było porozmawiać, chociaż z drugiej strony kulturalni sprawcy często są znakomitymi kłamcami, przynajmniej w scenariuszach.

– Lorca po prostu musi wyjść – powiedziała – takie rzeczy rozumie nawet mój ojciec. Pan zna mojego ojca?

– Kogo? Nawet swojego dobrze nie znam – doleciało z przodu. – Ale jeśli ty znasz swojego, to gratuluję!

Nie rozumiała tego „gratuluję”, uznała, że lepiej będzie zakończyć temat. Jej ojciec był tak zwanym doradcą kariery, co dla martwego człowieka chyba było bez znaczenia, zresztą żeby go znać, trzeba by przynajmniej mieć telewizor. Wtedy raz w miesiącu można by go oglądać w programie „Naprzód z Märzem!”, o ile wiedziała, oglądalność miał nieco powyżej średniej. W każdym razie ona była dużo bardziej znana, jej ojciec dla prowadzących różne talk shows był gościem rezerwowym, osobistością klasy C.

– Zatrzymajmy się w końcu – powiedziała.

– Wiesz, jak zimno jest na zewnątrz? – Mężczyzna na miejscu pana Weissa łagodnie zatrzymał daimlera i nacisnął przycisk otwierający drzwi; znał się na poetach i na samochodach, rzadki przypadek. – Tylko nie próbuj zwiać i żadnych sztuczek z kundlem – zastrzegł.

Otworzyła drzwi, do środka wleciało lodowate powietrze.

– Lorca nie jest kundlem!

– No, to psem.

– I to jakim! – krzyknęła i już po chwili, z obskakującym ją Lorcą, weszła między zwisające gałęzie brzóz, które wyglądały jak zesztywniałe włosy. Na nogach miała baletki, ocieplane kozaki zostały w aucie, szła na palcach, ale i tak śnieg dostał się do środka. Leżał wszędzie, głęboki po kostki. Kiedy Mała schowała się za krzakiem, zobaczyła, że pies obwąchuje jakieś ślady.

Tytuł oryginału: Die kleine Garbo

Projekt graficzny i typograficzny: bang bang design

Znak serii: bang bang design

Redakcja i korekta: Małgorzata Jaworska

Skład: Aleksandra Brożek-Dąbrowska

© 2006 by Frankfurter Verlagsanstalt GmbH, Frankfurt am Main

© wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2011

wydawnictwo słowo/obraz terytoria

sp. z o.o. w upadłości układowej

80-246 Gdańsk, ul. Pniewskiego 4/1

tel.: (058) 345 47 07, 341 44 13

fax: (058) 520 80 63

e-mail: slowo-obraz@terytoria.com.pl

www.terytoria.com.pl

ISBN 978-83-7453-158-0