W 1883 roku Wilhelm Dilthey publikuje pierwszy tom książki Einleitung in die Geisteswissenschaften (Wprowadzenie do nauk humanistycznych), inaugurując tym samym filozoficzną tradycję refleksji nad teorią i fundamentami humanistyki. Na oddany w ręce czytelnika tom studiów z teorii nauk humanistycznych składają się przyczynki do nigdy nieopublikowanego drugiego tomu Einleitung, nad którym Dilthey pracował do ostatnich chwil życia. Burzą one całkowicie obiegowe wyobrażenia o myśli Diltheya. W książce tej Dilthey nie ukazuje się ani jako „pozytywista”, ani jako „sceptyk”, ani nawet jako „subtelny badacz historii intelektualnej”, ale jako filozof, który w doświadczeniu pełni życia zakorzenia oryginalną koncepcję hermeneutyki i rozumienia, usiłującą – właśnie dzięki bliskim związkom z naukami humanistycznymi – utrzymać poznawczą pracę filozofii w kręgu dających się obiektywnie weryfikować kryteriów.